مرتضى مطهرى

568

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

رباعيهاى نغز دارد . از وى پرسيدند : تصوف چيست ؟ گفت : « تصوف آن است كه آنچه در سر دارى بنهى و آنچه در دست دارى بدهى و از آنچه بر تو آيد بجهى » . با ابوعلى سينا ملاقات داشته است . روزى بوعلى در مجلس وعظ ابوسعيد شركت كرد . ابوسعيد دربارهء ضرورت عمل و آثار طاعت و معصيت سخن مىگفت . بوعلى اين رباعى را به عنوان اينكه ما تكيه بر رحمت حق داريم نه برعمل خويشتن ، انشا كرد : ماييم به عفو تو تولّا كرده * وز طاعت و معصيت تبرّا كرده آنجا كه عنايت تو باشد ، باشد * ناكرده چو كرده ، كرده چون ناكرده ابوسعيد فى الفور گفت : اى نيك نكرده و بديها كرده * وانگه به خلاص خود تمنا كرده بر عفو مكن تكيه كه هرگز نبود * ناكرده چو كرده ، كرده چون ناكرده « 1 » اين رباعى نيز از ابوسعيد است : فردا كه زوال شش جهت خواهد بود * قدر تو به قدر معرفت خواهد بود در حسن صفت كوش كه در روز جزا * حشر تو به صورت صفت خواهد بود ابوسعيد در سال 440 هجرى درگذشته است . 3 . ابوعلى دقاق نيشابورى . جامع شريعت و طريقت به شمار مىرود . واعظ و مفسر قرآن بود . از بس در مناجاتها مىگريسته او را « شيخ نوحه‌گر » لقب داده‌اند . در سال 405 يا 412 درگذشته است . 4 . ابوالحسن على بن عثمان هجويرى غزنوى ، صاحب كتاب كشف المحجوب كه از كتب مشهور اين فرقه است و اخيراً چاپ شده است . در سال 470 درگذشته است . 5 . خواجه عبد اللَّه انصارى . عرب نژاد و از اولاد ابوايوب انصارى صحابى بزرگوار معروف است . خواجه عبد اللَّه يكى از معروفترين و متعبدترين عرفاست . كلمات قصار و مناجاتها و همچنين رباعيات نغز و باحالى دارد . شهرتش بيشتر به واسطهء همانهاست . از كلمات اوست : « در طفلى ، پستى ! درجوانى ، مستى ! درپيرى ، سستى ! پس كى خداپرستى ؟ »

--> ( 1 ) . نامهء دانشوران ، ذيل احوال بوعلى سينا .